Lo ngại rủi ro hạt nhân gia tăng

Những lo ngại về an toàn hạt nhân đang gia tăng sau hàng loạt vụ tấn công xảy ra gần Nhà máy Điện hạt nhân Bushehr của Iran. Chính quyền Kuwait ngày 25-3 đã phát đi cảnh báo khẩn, kêu gọi người dân thực hiện các biện pháp phòng ngừa trong trường hợp xảy ra rò rỉ phóng xạ. Trong một video do lực lượng chức năng công bố, người dân được khuyến cáo ở trong nhà, đóng kín cửa ra vào và cửa sổ, hạn chế tiếp xúc với môi trường bên ngoài nhằm giảm nguy cơ phơi nhiễm. Dù khoảng cách địa lý được đánh giá là yếu tố giảm thiểu rủi ro, động thái này cho thấy mức độ lo ngại ngày càng lớn trong khu vực.

Các cảnh báo được đưa ra sau khi xuất hiện thông tin về hai vụ tấn công riêng biệt của Mỹ và Israel gần cơ sở hạt nhân Bushehr trong tháng 3. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận một vật thể đã đánh trúng khu vực này ngày 24-3, trong khi một vụ việc khác xảy ra trước đó vào ngày 17-3 cũng ở khoảng cách nguy hiểm gần nhà máy. Dù phía Iran khẳng định không có thiệt hại đáng kể hay thương vong, IAEA nhấn mạnh rằng ngay cả các vụ tấn công "suýt trúng" cũng có thể gây ra rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn hạt nhân. Cơ quan này kêu gọi các bên kiềm chế tối đa để tránh những hậu quả không thể kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, Nga đã tăng cường sơ tán nhân sự khỏi nhà máy Bushehr. Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom cho biết đã triển khai thêm các đợt rút người, đồng thời giảm số chuyên gia tại hiện trường xuống mức tối thiểu. Theo phía Nga, tình hình đang diễn biến theo "kịch bản tiêu cực", buộc họ phải chuẩn bị các phương án ứng phó khẩn cấp.

Iran bác đề xuất của Mỹ, giữ lập trường cứng rắn

Giữa lúc căng thẳng leo thang, Iran đã chính thức bác bỏ kế hoạch 15 điểm do Mỹ đề xuất nhằm hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn. Theo các nguồn tin từ Tehran, đề xuất này bị đánh giá là "không thể chấp nhận" và mang tính áp đặt. Kế hoạch của Washington, được cho là chuyển tới Iran thông qua trung gian Pakistan, bao gồm nhiều yêu cầu nghiêm ngặt như dỡ bỏ toàn bộ năng lực hạt nhân, chấm dứt làm giàu urani, hạn chế chương trình tên lửa và ngừng hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực. Đổi lại, Mỹ cam kết dỡ bỏ trừng phạt và hỗ trợ chương trình hạt nhân dân sự. Tuy nhiên, phía Iran cho rằng các điều khoản này mang tính "tối đa hóa yêu sách" và không phản ánh một nền tảng đàm phán công bằng. Một quan chức cấp cao nhấn mạnh rằng xung đột chỉ có thể chấm dứt theo các điều kiện do Tehran đề ra.

Iran cũng đưa ra 5 yêu cầu riêng, trong đó đáng chú ý là việc cộng đồng quốc tế phải công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới. Ngoài ra, Tehran yêu cầu chấm dứt mọi hoạt động quân sự chống lại nước này, đảm bảo bồi thường thiệt hại và đưa ra các cam kết ngăn chặn xung đột tái diễn. Lãnh đạo Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo Mỹ không nên thử thách quyết tâm tự vệ của Tehran, đặc biệt trong bối cảnh Washington đang tăng cường triển khai lực lượng tới Trung Đông. Ông khẳng định Iran sẽ kiên quyết bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ trước mọi mối đe dọa. Các chuyên gia nhận định, lập trường cứng rắn của Iran, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz, cho thấy khoảng cách giữa các bên vẫn rất lớn, khiến triển vọng đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn trở nên mờ nhạt.

10.000 mục tiêu Iran bị tập kích, xung đột tiếp tục leo thang

Trong một diễn biến đáng chú ý, quân đội Mỹ tuyên bố đã tấn công hơn 10.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu vào cuối tháng 2. Theo Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các đòn tấn công đã làm suy giảm nghiêm trọng năng lực quân sự của Tehran. Cụ thể, Mỹ cho biết đã phá hủy tới 92% các tàu cỡ lớn của Hải quân Iran, khiến lực lượng này gần như mất khả năng triển khai sức mạnh trên biển. Ngoài ra, các cơ sở sản xuất UAV và tên lửa cũng bị tấn công, làm giảm đáng kể năng lực tác chiến của Iran. Washington khẳng định các đòn tấn công không chỉ nhằm phá hủy năng lực hiện tại mà còn ngăn chặn khả năng tái xây dựng trong tương lai. Đây được xem là một trong những chiến dịch quân sự quy mô lớn nhất của Mỹ trong khu vực những năm gần đây.

Tuy nhiên, Iran đã nhanh chóng đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa và UAV nhằm vào Israel cũng như các mục tiêu liên quan đến Mỹ trong khu vực. Tehran cũng có động thái gây sức ép lên eo biển Hormuz, làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng toàn cầu.

Giới quan sát nhận định, với việc cả hai bên đều gia tăng hoạt động quân sự và giữ lập trường cứng rắn, nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực là hoàn toàn hiện hữu. Trong bối cảnh đó, những nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt tình hình vẫn chưa cho thấy dấu hiệu đột phá rõ rệt.

B.N

Tàu chở dầu của Thổ Nhĩ Kỳ bị tấn công ở Biển Đen Tàu chở dầu Altura của Thổ Nhĩ Kỳ, mang theo khoảng 140.000 tấn dầu thô, đã bị tấn công trên Biển Đen vào rạng sáng 26-3. Con tàu thuộc sở hữu của công ty Pergamon Shipping đã bị tấn công đồng thời bởi thiết bị bay không người lái (UAV) và phương tiện không người lái trên mặt nước khi đang di chuyển từ cảng Novorossiysk (Nga). Vụ việc xảy ra vào khoảng 0h30, cách eo biển Bosphorus khoảng 22,5 km. Sau khi phát tín hiệu cấp cứu, tàu Altura đã nhận được sự hỗ trợ từ một tàu khác hoạt động gần đó. Báo cáo ban đầu cho thấy con tàu bị hư hại phần cấu trúc phía trên và khu vực phòng máy, tuy nhiên không ghi nhận thương vong. Giới quan sát nhận định vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh rủi ro an ninh hàng hải gia tăng mạnh, đặc biệt khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Sự cố tại Biển Đen cho thấy phạm vi ảnh hưởng của bất ổn địa chính trị đang lan rộng, có thể kéo theo chi phí vận tải và bảo hiểm tăng cao, từ đó gây thêm áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu.